Sobota z zabytkiem cz.17

Od marca b.r. w każdą sobotę poznawaliśmy inny zabytek, czasami znany a jednak i nieznany. Zapewne wielu internautów, odwiedzających tę stronę, zastanawiało się dlaczego tych informacji nie ma w drukowanych przewodnikach po Grudziądzu. Odpowiedź jest moim zdaniem taka, że wielu osobom z urzędu, odpowiedzialnym za pogłębianie i propagowanie historii miasta wygodniej jest hołdowanie pomyłkom sprzed 100 lat. Niestety jest to także spadek po sposobie pracy z czasów Polski Ludowej. Grudziądzkie instytucje państwowo-samorządowe nie uznają prywatnego dorobku badań naukowych w dziedzinie historii miasta. Wyjątkiem są tu prace wydawane pod patronatem Grudziądzkiego Towarzystwa Kultury. Inne prace się nie liczą. Do tych innych należy praca Grudziądz w XIII-XVIII w. Kwestia synchronizacji różnych źródeł historycznych i jej wpływ na obraz miasta w historiografii. Studium historyczno – architektoniczne, Oddział PTH w Grudziądzu, 2004. Praca ta jest dostępna w czytelni naukowej Biblioteki Miejskiej w Grudziądzu. Na niej oparte były artykuły Soboty z Zabytkiem Niestety na bardzo konserwatywnym i zachowawczym sposobie myślenia niektórych osób odpowiedzialnych za propagowanie i badanie historii miasta tracimy wszyscy, gdyż np. makieta Grudziądza w Muzeum jest hybrydą Grudziądza, Torunia, Chełmna, Rogóźna, Radzyna. Grudziądz posiada swoją własną tożsamość i nie potrzeba hołdować hybrydzie. Praca Grudziądz w XIII-XVIII w. Kwestia synchronizacji różnych źródeł historycznych i jej wpływ na obraz miasta w historiografii. Studium historyczno – architektoniczne moim zdaniem wykazała błędność założonej przez X. Froelicha tezy, że Grudziądz średniowieczny był jednym z najmniejszych miast ziemi chełmińskiej, mniejszym od Łasina i Radzynia Chełmińskiego. Teza ta powielana była przez kolejnych badaczy. Błąd X. Froelicha polegał na tym, że przeoczył on miasto średniowieczne w obrębie Rowu Hermana. Miasto to istniało do czasu „potopu szwedzkiego” w 2 poł. XVII w. W świetle różnych źródeł historycznych można napisać, że Grudziądz był typem miasta kolegiackiego, bardzo rozległego i składającego się z wielu członów. Najbardziej rozległe było miasto świeckiego z pierwotnym terytorium w obrębie Rowu Hermana, które otoczyło klasztor kanoników regularnych, skasowany w 2 poł. XVI w., niewątpliwie pod wpływem reformacji, (zob. Menu: Archiwum artykułów, luty 2005, „Zaginione miasto”) Poglądy X. Froelicha na rysunek przełożył C. Steinbrecht, tworząc plan miasta średniowiecznego w obrębie murów klasztornych, które bardziej były kurtynowymi jak obronnymi(Ryc. 1).. Dlatego były takie cienkie w porównaniu do murów obronnych innych miast średniowiecznych. Ten plan C. Steinbrechta był „wzbogacany” przez pokolenia badaczy zarówno niemieckich jak i polskich. Kuriozalną formę przybrał w rekonstrukcji planu średniowiecznego Grudziądza z 1997 r., opublikowanym w Atlasie Historycznym Miast Polskich. Grudziądz.

Średniowieczny Grudziądz. Wg C. Steinbrechta z końca XIX w.

Kadr z rekonstrukcji planu Grudziądza z XVIII w. wykonany w lutym 1910 r.