Decydowanie o losie milion贸w

W ostatnim czasie tematem powracaj膮cym do medi贸w niczym bumerang staje si臋 zagadnienie odpowiedzialno艣ci spo艂ecznej biznesu. Dla zdecydowanej wi臋kszo艣ci ludzi do niedawna zrozumia艂ym by艂o, 偶e wielkie korporacje niech臋tnie dziel膮 si臋 swoimi zyskami i nawet je艣li tworz膮 nowe miejsca pracy, to poza etatami menad偶erskimi i kierowniczymi, wszyscy inni otrzymuj膮 艣miesznie ma艂e pieni膮dze za sw贸j udzia艂 w produkcji przychodu firmy. Ale tak skonstruowane s膮 prawid艂a kapitalistycznej gospodarki i ma艂o kto jest w stanie z nimi zawalczy膰. Niemniej dzisiaj wida膰 wyra藕nie, 偶e te wielkie firmy i banki, kt贸re jawi艂y si臋 jako motory nap臋dowe kolejnych kraj贸w, przynosz膮 czasami o wiele wi臋ksze komplikacje ni偶 korzy艣ci. Wiele rynk贸w za艂ama艂o si臋 ju偶 pod wp艂ywem zapa艣ci bardzo 藕le zarz膮dzanej firmy. I to obudzi艂o w spo艂ecze艅stwach Europy wielki sprzeciw oraz niepewno艣膰 swojej przysz艂o艣ci. A poniewa偶 obywatele w tak wielkiej liczbie mog膮 zmienia膰 rzeczywisto艣膰 ekonomiczn膮 i polityczn膮, pojawi艂y si臋 naciski opinii publicznej, kt贸re natychmiast prze艂o偶y艂y si臋 tak偶e na zainteresowanie medi贸w odpowiedzialno艣ci膮 elit finansowych i ekonomicznych za aktualn膮 sytuacj臋 na 艣wiecie. I coraz g艂o艣niej s艂ycha膰 nawo艂ywania do zepchni臋cia ze swoich stanowisk wszystkich nieudolnych polityk贸w oraz poci膮gni臋cia do odpowiedzialno艣ci wielkich inwestor贸w.

Trudne decyzje w sekund臋

Czasami zarz膮dzanie firm膮 wymaga podejmowania nies艂ychanej wr臋cz liczby decyzji w ci膮gu dos艂ownie kilku minut. Oczywi艣cie dzieje si臋 tak przede wszystkim w korporacjach notowanych na gie艂dach. A najgorzej bywa w korporacjach matkach, kt贸re maj膮 wiele sp贸艂ek c贸rek na najr贸偶niejszych gie艂dach. Wtedy upadek jednego elementu mo偶e wymaga膰 zarz膮dzania kryzysowego ca艂o艣ci膮. Szczeg贸lnie trudno jest dzisiaj zarz膮dza膰 firm膮 tak偶e ze wzgl臋du na niesamowite wr臋cz znaczenie prywatnego kapita艂u w finansowaniu gospodarek krajowych i tworzeniu ca艂ych gie艂dowych mechanizm贸w. Dzisiaj cz臋sto to pojedynczy miliarderzy s膮 posiadaczami kluczowych pakiet贸w akcji wielu koncern贸w, od farmaceutycznych, przez budowlane, komercyjne banki i fundusze inwestycyjne, na wydobyciu ropy ko艅cz膮c. I ruchy tych w艂a艣nie ludzi mog膮 w ci膮gu kilku sekund zatrz膮艣膰 ca艂膮 gospodark膮. Rynek forex, na kt贸rym tak偶e graj膮 firmy, nie jest w stanie spowodowa膰 tak du偶ego spustoszenia w 艣wiatowych ekonomiach, poniewa偶 tutaj graj膮 wszyscy i nawet wielki kapita艂 nie przechyli szali kursu walutowego tak mocno, jak decyzja jednego multimiliardera o sprzedaniu po艂owy swoich akcji w danej bran偶y. I je艣li kapita艂 taki zostanie wycofany i oka偶e si臋, 偶e firma traci w ci膮gu minut kilkadziesi膮t milion贸w lub nawet miliardy, kt贸re przysz艂y z poprzednim inwestorem, konieczne staje si臋 r贸wnie szybkie zareagowanie.

Wspieranie przedsi臋biorczych bezrobotnych

Dla polityk贸w jeszcze kilka lat temu powa偶nym dylematem pozostawa艂o to, czy bezrobocie zwalcza膰 aktywizuj膮c osoby chronicznie bezrobotne i unikaj膮ce pracy, czy po prostu dawa膰 im zasi艂ki i pozwala膰 na 偶ycie zgodnie ze swoimi przekonaniami. Przez wiele lat do g艂osu dochodzi艂y 艣rodowiska prosocjalne i w ca艂ej Europie dominowa艂 trend budowania pa艅stw opieku艅czych, zabiegaj膮cych w艂asnymi 艣rodkami o bezpiecze艅stwo i komfort ka偶dego swojego obywatela. Okaza艂o si臋 jednak do艣膰 niedawno, 偶e wiele kraj贸w opartych na systemie tym musia艂o si臋 zad艂u偶a膰, aby sprosta膰 w艂asnym wymaganiom finansowym. Dzisiaj dochodzi do odwrotu od finansowania bezrobotnym zasi艂k贸w i r贸偶nych program贸w pomocowych, do czasu gdy ci nie zaczn膮 aktywnie dzia艂a膰. A nie ma nic lepszego, ni偶 bezrobotny, kt贸ry nie tylko szuka pracy, ale chce sam stworzy膰 miejsca pracy, poprzez za艂o偶enie w艂asnej dzia艂alno艣ci gospodarczej. Oczywi艣cie ludzie bezrobotni przez bardzo d艂ugi czas u艣wiadamiali si臋 w przekonaniu, 偶e nie s膮 zdolni nic osi膮gn膮膰 i naturalnie brakuje im przekonania co do swoich mo偶liwo艣ci. Ale ostatnio kolejne agencje i ministerstwa staraj膮 si臋 zrobi膰 najwi臋cej jak si臋 da w duchu rozbudzania przedsi臋biorczo艣ci tak偶e w艣r贸d bezrobotnych. Prowadzone s膮 wi臋c nie tylko akcje promuj膮ce zak艂adanie firm, ale tak偶e programy dofinansowuj膮ce bezrobotnym szkolenia, kursy a nawet sam膮 dzia艂alno艣膰.

Promowanie przedsi臋biorczego my艣lenia

To w艂a艣nie ch臋膰 do zak艂adania dzia艂alno艣ci gospodarczej mo偶e pom贸c stworzy膰 odpowiedni膮 ilo艣膰 miejsc pracy i wys艂a膰 jednocze艣nie pozytywny impuls do ca艂ej gospodarki, o czym m贸wi si臋 dopiero od niedawna. Na zachodzie 艣wiadomo艣膰, 偶e to ma艂e i 艣rednie przedsi臋biorstwa buduj膮 si艂臋 gospodarki naturalnie umar艂a z czasem, poniewa偶 tam ju偶 wiele lat opiera si臋 gospodarki na gie艂dowych inwestorach i inwestycyjnym kapitale, pozyskuje si臋 pieni膮dze od banku i robi si臋 wszystko, by najmocniejsi gracze byli jeszcze mocniejsi. Ale dzisiaj wida膰 wyra藕nie po tych gospodarkach, 偶e upadek jednego elementu dzia艂a w ich 艣wiecie niczym domino, podczas gdy kraje rozwijaj膮ce si臋, id膮ce r贸wnym tempem na wielu r贸偶nych p艂aszczyznach, mog膮 mie膰 nadal du偶o mniejsze dochody, ale tak偶e du偶o lepsze perspektywy na przysz艂o艣膰. Wa偶ne jest jednak budzenie przedsi臋biorczego my艣lenia, poniewa偶 zachodni kapita艂 widz膮cy wznosz膮c膮 si臋 gospodark臋 potrafi agresywnie przej膮膰 j膮 krok po kroku, nie daj膮c samemu spo艂ecze艅stwu mo偶liwo艣ci przeciwstawienia si臋 tym trendom. Tak wa偶ne jest wi臋c zach臋cania w艂asnych obywateli do przedsi臋biorczego my艣lenia. A ono nie wymaga praktycznie nic wi臋cej poza odwag膮 i gotowo艣ci膮 do dzia艂ania. Ka偶dy ma bowiem jakie艣 ukryte marzenie zwi膮zane z w艂asn膮 dzia艂alno艣ci膮 gospodarcz膮, ale ma艂o komu staje si艂, 偶eby plany te realizowa膰.

Przedsi臋biorstwa w walce z bezrobociem

Sytuacje kolejnych wielkich pa艅stw europejskiej gospodarki pokazuj膮, 偶e nie mo偶na za bardzo 偶y膰 na kredyt i nawet je艣li to bolesne, ka偶da grupa spo艂eczna powinna w imi臋 dobra og贸艂u raczej rezygnowa膰 z przys艂uguj膮cych sobie przywilej贸w i godnie wspom贸c w艂asnymi pieni臋dzmi kas臋 pa艅stwa. Oczywi艣cie wszystko w granicach rozs膮dku i tylko tak d艂ugo, jak pieni膮dze te nie zostan膮 zmarnotrawione a pomog膮 rzeczywi艣cie przej艣膰 such膮 stop膮 przez rozlewaj膮ce si臋 morze ekonomicznego i przede wszystkim bankowego kryzysu. A zmartwie艅 politycy kolejnych rz膮d贸w maj膮 a偶 za wiele, poniewa偶 k艂opoty finansowe za granic膮 to tylko jedna z bol膮czek. Ro艣nie tak偶e bezrobocie a inflacja wcale nie zamierza wyhamowa膰, co powa偶nie godzi w wiele, szczeg贸lnie tych s艂abszych gospodarek. Bezrobocie jest g艂贸wnym winnym za wszelkie problemy ekonomiczne i finansowe danego kraju, wi臋c walka z nim le偶y w interesie wszystkich. Niestety firmy nie s膮 przekonane dzisiaj do prowadzenia zatrudnienia, szczeg贸lnie na tych ni偶szych stanowiskach. Bo prezes贸w i menad偶er贸w mo偶e z ch臋ci膮 by przyj臋艂y, ale mno偶enie koszt贸w na pozycji najmniej wykwalifikowanych pracownik贸w, kt贸rzy potem zawsze staj膮 pierwsi w kolejce do redukcji zatrudnienia, jest w niepewnych czasach z艂ym pomys艂em. I z tego w艂a艣nie wzgl臋du firmy raczej niech臋tnie my艣l膮 o zwi臋kszaniu dzi艣 zatrudnienia.

Rz膮dzenie krajem jak zarz膮dzenie sp贸艂k膮

Ca艂e gospodarki europejskie upadaj膮 dzisiaj w skutek swojego wcze艣niejszego zbyt pochopnego gromadzenia zad艂u偶enia. Pa艅stwa mog膮 dzisiaj bardzo spokojnie si臋 zad艂u偶a膰 dzi臋ki bardzo specyficznemu systemowi finansowemu, kt贸ry wytworzy艂 si臋 w ostatnich dekadach na 艣wiatowych rynkach. A to niestety oznacza bardzo cz臋sto stopniowe zad艂u偶anie spo艂ecze艅stwa, bo to ostatecznie na barkach obywateli spoczywa odpowiedzialno艣膰 na poprawienie sytuacji ekonomicznej pa艅stwa 鈥 je艣li im si臋 nie uda, strac膮 swoje 艣wiadczenia, dofinansowania, zostan膮 ob艂o偶eni wielkimi podatkami. Politycy staraj膮 si臋 dzisiaj ugasi膰 ekonomiczny po偶ar, ale kolejne spo艂ecze艅stwa wr臋czaj膮 czerwone kartki swoim politykom i oczekuj膮 nowego rz膮du, nowej jako艣ci w walce przede wszystkim z recesj膮. I coraz g艂o艣niejsze staj膮 si臋 postulaty tworzenia rz膮d贸w eksperckich, sk艂adaj膮cych si臋 z ludzi do艣wiadczonych i wybitnie zas艂u偶onych, g艂贸wnie w sektorze prywatnym. M贸wi si臋 o tym, 偶e kraje dzisiaj musz膮 by膰 zarz膮dzane niczym wielkie przedsi臋biorstwa, 偶e niezb臋dne jest wprowadzenie swoistego korporacyjnego zarz膮dzania do polityki i rz膮d ma by膰 tak膮 rad膮 nadzorcz膮, kt贸rej zadaniem jest podniesienie konkurencyjno艣ci gospodarki i za艂atanie dziur bud偶etowych jednocze艣nie. I postulaty te w kolejnych krajach zdaj膮 si臋 zyskiwa膰 coraz wi臋ksz膮 grup臋 wiernych g艂osicieli.

Wprowadzanie specjalist贸w do rz膮d贸w

Przez wiele lat sfera sprawowania rz膮d贸w zarezerwowana by艂a tylko i wy艂膮cznie dla polityk贸w i to pierwszej pr贸by. Zazwyczaj ca艂e partyjne struktury, nawet je艣li okaza艂e i pe艂ne ekspert贸w oraz specjalist贸w, sta艂y skrz臋tnie schowane za plecami lidera lub partyjnych lider贸w. To oni, najbardziej lubiani przez media potrafili ca艂ymi latami zaw艂aszcza膰 sobie obecno艣膰 na antenie, m贸wi膮c w k贸艂ko o w艂asnych sukcesach. Ale dzisiejsze kryzysy ekonomiczne str膮caj膮 tych premier贸w ze sto艂k贸w niczym pionki 鈥 spo艂ecze艅stwa przejrza艂y na oczy i widza, 偶e politycy nie s膮 w stanie zapewni膰 krajowi naturalnego rozwoju, upora膰 si臋 z bezrobociem w艣r贸d m艂odych, skutecznie zapanowa膰 nad samowolnymi bankami. I dlatego zar贸wno inwestorzy jak i obywatele oczekuj膮 stworzenia takiego rz膮du, kt贸ry pa艅stwem pokieruje r贸wnie skutecznie jak wielk膮 firm膮. W parlamencie zaczyna si臋 wi臋c wymienia膰 nazwiska profesor贸w i do艣wiadczonych dyrektor贸w lub prezes贸w sp贸艂ek handlowych. To im chce si臋 dzisiaj powierzy膰 zarz膮dzanie pa艅stwem. Wszak ma ono takie same mo偶liwo艣ci dzia艂ania i taki sam bud偶et, jak du偶a firma, wi臋c wymaga firmowego planowania. Takie wystawienie specjalist贸w zarz膮dzania i ekonomii na pierwszy plan ma te偶 na celu uspokojenie rynk贸w i wys艂anie jasnego sygna艂u do inwestor贸w, by dali wiar臋 w nadchodz膮c膮 popraw臋 stanu ekonomicznego danego kraju.

Oczekiwania opinii publicznej

Kraje dzisiaj musz膮 upora膰 si臋 z wieloma problemami. Kilka lat temu stworzono stref臋 Euro, gdzie panuje jedna waluta i dochodzi do unifikacji rynk贸w finansowych, a jednocze艣nie nie stworzono 偶adnych administracyjnych narz臋dzi, kt贸re pozwala艂yby unii mocniej wp艂ywa膰 na to, co na swoim podw贸rku robi膮 poszczeg贸lne kraje. Przez nierozwag臋 Irlandii, Grecji a potem tak偶e Portugalii czy W艂och ca艂a strefa p艂aci wielk膮 destabilizacj膮. Pojawiaj膮 si臋 wi臋c kolejne propozycje, ale wi臋kszo艣膰 z nich ma charakter polityczny i ma na celu bardziej pom贸c politykom zbi膰 jakie艣 punkty poparcia na zaj臋ciu konkretnego stanowiska, ni偶 realne odwr贸cenie niekorzystnej sytuacji. Ale sami obywatele kraj贸w cz艂onkowskich bior膮 sprawy w swoje r臋ce i w kolejnych krajach doprowadzaj膮 do odwo艂ania rz膮du i zast膮pienia go ekspertami. Coraz popularniejsze staj膮 si臋 bowiem g艂osy m贸wi膮ce o tym, 偶e kraje pogr膮偶one w recesji nie potrzebuj膮 wewn臋trznych wojen partyjnych, ale zarz膮dzania jak w wielkiej firmie. I tak powo艂uje si臋 rz膮dy z艂o偶one wyj膮tkowo nie z samych polityk贸w, ale politycznie zorientowanych profesor贸w czy do艣wiadczonych dyrektor贸w i finansist贸w. Skoro nieraz w takim sk艂adzie udawa艂o im si臋 wyci膮gn膮膰 z zad艂u偶enia wielk膮 gie艂dow膮 korporacj臋, powinni poradzi膰 sobie tak偶e z procesem odd艂u偶ania kraju i jego innowacji, walki o pozycj臋 na rynku.

Aktywna walka z bezrobociem

Coraz cz臋艣ciej dylematy polityczne narastaj膮 tak, jak nigdy dot膮d. Coraz wi臋kszym straszakiem dla polityk贸w staje si臋 przede wszystkim niezadowolenie spo艂eczne, kt贸re ostatnio ro艣nie zdecydowanie szybciej, g艂贸wnie na fali europejskich strajk贸w i poruszenia opinii globalnej nieporadno艣ci膮 kolejnych rz膮d贸w nie potrafi膮cych poradzi膰 sobie z nag艂ym bankructwem systemu ekonomicznego w艂asnego pa艅stwa. Dzisiaj kraje musz膮 przede wszystkim zaciska膰 pasa, ale nie mo偶e to ogranicza膰 jednocze艣nie wp艂yw贸w do gospodarki, co jest trudne. Trzeba znale藕膰 bowiem mechanizmy, kt贸re pozwol膮 zaoszcz臋dzi膰 miliardy a jednocze艣nie nie sprawi膮, 偶e gospodarka pozbawiona tych pieni臋dzy wpadnie w recesj臋 i zamiast si臋 rozwija膰, doprowadzi do zamykania firm. W ten spos贸b powstanie jeszcze wi臋ksze bezrobocie, zamiast wyeliminowa膰 to dotychczas istniej膮ce. Coraz popularniejsze staje si臋 wi臋c m贸wienie o zabieraniu chocia偶by zasi艂k贸w i r贸偶nych dodatk贸w dla ludzi, kt贸rzy notorycznie unikaj膮 pracy bo lubi膮 偶ycie na zasi艂ku. Aktywizowanie tych ludzi do jakiejkolwiek pracy p艂acenie im nie za bezczynne siedzenie w domu, ale aktywne dzia艂anie chocia偶 po kilkana艣cie godzin w tygodniu, to ju偶 du偶y krok i zastrzyk dla gospodarki. Ale jeszcze aktywniejsza walka z bezrobociem trwa na etapie zach臋cania ludzi do otwierania w艂asnych firm.

Uciekanie przed bezrobociem

Coraz wi臋kszym problemem kraj贸w rozwijaj膮cych si臋 jest aktywna walka z bezrobociem. Na przestrzeni wielu lat polityka kolejnych kraj贸w zak艂ada艂a przede wszystkim likwidowanie spo艂ecznych nier贸wno艣ci poprzez oferowanie najbiedniejszym przys艂owiowej marchewki, g艂贸wnie 艣wiadcze艅 socjalnych oraz licznych przywilej贸w mieszkaniowych i prawnych, daj膮cych de facto bezrobotnym wiele zach臋ty do tego, aby swojej sytuacji 偶yciowej nie zmienia膰. Dlatego coraz cz臋艣ciej m贸wi si臋 o tym, 偶e walka z bezrobociem powinna odbywa膰 si臋 przede wszystkim na p艂aszczy藕nie tworzenia miejsc pracy. Nie ma dla 偶adnej gospodarki nic wa偶niejszego ni偶 uporanie si臋 z wysokim bezrobociem. Kraje, kt贸re od lat maj膮 niski wsp贸艂czynnik os贸b pozbawionych pracy od lat r贸wnie偶 rejestruj膮 stale post臋puj膮cy wzrost gospodarczy. Miejsca pracy przek艂adaj膮 si臋 na wi臋ksze podatki, ale tak偶e pensje dla ludzi, kt贸rzy potem wydaj膮 je w procesie konsumowania wewn膮trz danego systemu. Pojawiaj膮 si臋 wi臋c co chwila nowe koncepcje maj膮ce na celu przede wszystkim poci膮gn膮膰 ludzi bezrobotnych i tych zagro偶onych bezrobociem nie tylko do szukania pracy, ale nawet do jej tworzenia. Liczne programy wsparcia finansowego s膮 dzisiaj adresowane g艂贸wnie do tych ludzi i maj膮 oni wi臋ksze szanse ni偶 ktokolwiek inny, by poprowadzi膰 w艂asn膮, nawet jednoosobow膮 firm臋.